Lensadapter

Verschillende merken hebben naast systeemcamera’s ook een flinke reeks DSLR camera’s met bijhorende objectieven in hun programma. Systeemcamera’s hebben inmiddels vaker wel dan niet dezelfde sensorafmetingen als hun spiegelreflexbroertjes: hetzij Four Thirds (Olympus en Panasonic), hetzij APS-C (Sony en Samsung). Deze overeenkomst was voor Sony de aanleiding om beide camera’s op de markt te brengen onder de overkoepelende naam Alpha (α). Toch zijn het duidelijk verschillende cameratypes, waarvan de objectieven en accessoires niet zonder meer uitwisselbaar zijn. Zodoende lijkt er sprake te zijn van twee Alpha-reeksen.

Sony Alpha camera’s

De ‘traditionele’ spiegelreflexcamera’s van Sony - en trouwens ook de nieuwe modellen met halftransparante spiegel - maken gebruik van de A-mount. Deze vatting werd oorspronkelijk ontwikkeld door Minolta, en fungeert (met de nodige aanpassingen) sinds de overname door Sony nog steeds prima voor de ‘grote’ camera’s. De kleinere NEX-systeemcamera’s maken echter gebruik van een kleinere vatting: de E-mount. Dat kan doordat bij systeemcamera’s de achterzijde van het objectief veel dichter bij de sensor zit dan bij een spiegelreflexcamera, aangezien het spiegelhuis nu eenmaal ontbreekt. Zou je op zo’n systeemcamera een gewoon SLR-objectief zetten, dan zou de scherpstelling ruim achter de sensor vallen. De nieuwe E-objectieven hebben daarom een nieuw optisch ontwerp, waarbij rekening is gehouden met de kortere afstand tot de sensor. Het NEX-objectievenprogramma bestaat uit enkele interessante objectieven, van een 30 mm macro tot een 18-200 mm telezoomobjectief. Niets te klagen dus... of toch wel?

Objectieven voor Sony camera’s

Het objectievengamma van Sony voor de spiegelreflexcamera’s is heel wat groter, en bevat enkele heel speciale objectiefreeksen: de Carl Zeiss- en de G-objectieven. Beide series kunnen zich meten met het beste wat er op de markt verkrijgbaar is. Sony zou Sony niet zijn als er niet zou worden geprobeerd deze objectieven compatibel te maken met de NEX-camera’s. Vergeet niet dat ook enkele bijzondere videocamera’s tot de NEX-reeks behoren. Juist voor videofilmers kunnen de lichtsterke Carl Zeiss- en G-objectieven extra aanlokkelijk zijn.

Sony LA-EA1 lensadapter

Daarom heeft Sony de lensadapter LA-EA1 ontwikkeld. De taak van deze adapter is in de eerste plaats om de grotere diameter van de A-vatting-objectieven te verkleinen tot de kleinere van de E-vatting. Een verloopring, zeg maar. Tegelijkertijd moet de adapter zorgen voor de noodzakelijke afstand tussen de sensor en de achterzijde van de A-objectieven. Beide taken zijn in principe relatief eenvoudig, dus wat maakt deze adapter nu zo interessant? Als je de adapter bekijkt, zie je dat hij is voorzien van een hele reeks elektrische contacten. Vrijwel alle functies van de objectieven kunnen daardoor worden gebruikt. Waaronder het automatische diafragma en - heel bijzonder - de automatische scherpstelling. Voorwaarde voor dat laatste is wel dat het objectief moet zijn uitgerust met een eigen scherpstelmotor, aangezien de NEX-camera’s niet beschikken over een mechanische aandrijving voor het scherpstelmechanisme. Van de Sony-objectieven komen daardoor de geavanceerde SSM-objectieven (met piëzo-elektrische ultrasone scherpstelling) en de wat eenvoudiger SAM-objectieven (met ingebouwde elektromotor) in aanmerking. 

Scherpstellen met een lensadapter

Een probleem bij de scherpstelling is echter dat systeemcamera’s geen gebruik maken van de snelle fasedetectie-AF, zoals we die kennen van spiegelreflexcamera’s, maar van het langzamere contrastdetectiesysteem (zie kader). Volgens de gebruiksaanwijzing duurt het scherpstellen bij gebruik van de lensadapter tussen de 2 en de 7 seconden. In de praktijk bleek een F2,8/70-200 mm SSM G objectief inderdaad wat traag scherp te stellen, maar het uiteindelijke resultaat was haarscherp. De kwaliteit van het glas wint het duidelijk van die van de standaardobjectieven van de NEX-camera.

Stabilisatie

Een tweede probleem is dat de NEX-camera’s niet zoals de spiegelreflexcamera’s beschikken over de Super SteadyShot-stabilisatietechniek; de NEX-objectieven maken daarentegen gebruik van optische stabilisatie. Bij gebruik van een Carl Zeiss- of G-objectief moet je het dus doen zonder beeldstabilisatie. Gelukkig wordt bij de lensadapter een stevige statiefvoet geleverd, zodat veilig vanaf statief kan worden gewerkt.

Bouwkwaliteit van lensadapter

De lensadapter is gemaakt van een lichte, slagvaste kunststof met aan beide zijden een metalen vatting. Aan de A-kant (met oranje stip) zien we een rvs-vatting, acht elektrische contacten en de pal voor het diafragmamechaniek; aan de E-kant tien elektrische contacten. De vatting is van hetzelfde lichtmetaal als die van de E-vatting-objectieven. De passing van de lensadapter is zeer strak. Noch aan de camera-, noch aan de objectiefzijde is sprake van maar de geringste speling. 

Statiefvoet voor Sony LA-EA1 lensadapter

De lensadapter kan worden voorzien van een ingenieuze statiefvoet. Die is nodig om de lichtmetalen E-vatting te ontlasten wanneer een zwaar objectief geplaatst wordt, zoals de F2,8/24-70 mm SSM Zeiss. Bij grote A-objectieven, zoals de eerdergenoemde F2,8/70-200 mm SSM G, de F4-5,6/70-400 mm SSM G en de F2,8/300 mm SSM G, kan de statiefvoet van het objectief worden gebruikt. Gebruik je een van de videocamera’s, die zwaarder zijn dan de NEX-3, NEX-5 of NEX-C3, dan is het een goed idee om ook de camera te ondersteunen.

Conclusie lensadapter review

De relatief eenvoudige lensadapter LA-EA1 van Sony maakt het mogelijk om A-objectieven te gebruiken op een NEX-systeemcamera, met behoud van het automatische diafragma en bij gebruik van een SSM- of SAM-objectief zelfs van AF. Dat de scherpstelling relatief traag is vergeleken met de snelle scherpstelling van een digitale reflex, kan een nadeel lijken. Maar dit weegt nauwelijks op tegen het voordeel om deze kwalitatief veel betere objectieven op de NEX-camera’s te kunnen gebruiken. Een tweede minpunt is het ontbreken van beeldstabilisatie. Voor bezitters van een digitale reflex van Sony met bijbehorende objectieven én een NEX-camera is deze adapter desalniettemin een echte verrijking. De LA-EA1 maakt van deze zeer verschillende camera’s en objectieven één systeem.